خانه مبانی نظری خوشنویسی صنایع دستی نقاشی و نگارگری تعزیه و نمایش سینما و تلویزیون معماری شعر و ادبيات هنر جدید جشنواره ها

فرصتی برای بازخوانی یک واقعه

پدیدآورنده: سرویس هنر اسلامی/ محمدسعید اکبرزاده 1395 .8 آبان

دکتر صادق کرمیار برای مطالعه در ایام محرم و صفر نویسندگانی را که آثار حوزه‌ عاشورا را خوب می‌شناسند، اساتیدی که در حوزه‌ عاشورا سال‌هاست سختی کشیده‌اند و با پژوهش‌هایشان آثاری به جای گذاشته‌اند که کربلا را ماندگارتر کرده است، بهترین کتاب‌هایی که می‌تواند در ایام ماه‌های محرم و صفر فرصت تازه‌ای برای ما رقم زند، معرفی کرده‌اند.

پیشنهاد ویژه‌ دکتر صادق کرمیار برای مطالعه  در ایام محرم و صفر
دکتر صادق کرمیار، نویسندگانی را  که آثار حوزه‌ عاشورا را خوب می‌شناسند، اساتیدی که در حوزه‌ عاشورا سال‌هاست سختی کشیده‌اند و با پژوهش‌هایشان آثاری به جای گذاشته‌اند که کربلا را ماندگارتر کرده است، بهترین کتاب‌هایی که می‌تواند در ایام ماه‌های محرم و صفر فرصت تازه‌ای برای ما رقم زند، معرفی کرده اند.

ابوالفضل زرویی نصرآباد
طنزپرداز و نویسنده‌ کتاب «ماه به روایت آه» (روایت حضرت عباس)
وقتی می‌خواهیم كتابی در حوزه ادبیات عاشورایی معرفی كند،‌ابوالفضل زرویی نصرآباد فقط یک اثر معرفی نمی‌کند که بخواهیم تنها معرف آن کتاب باشیم. در این بین، شاید نقل‌قول‌های خود او به عنوان شناخت آثار بهتر باشد. این نویسنده‌ که خود یکی از بهترین آثار ادبیات عاشورایی به نام «ماه به روایت آه» را که روایتی از حضرت‌عباس(ع) است دارد در زمینه ادبیات عاشورایی و رمان معتقد است: «بی‌تردید مجموعه آثار عاشورایی استاد سید مهدی شجاعی به ویژه کتاب «سقای آب‌ و ادب»، «پدر، عشق، پسر» و «از دیار حبیب» را برای مطالعه پیشنهاد می‌کنم». اما زرویی نصرآباد در میان آثار مرجع می‌گوید: «کامل‌ترین اثری که تا به امروز دیده و خوانده‌ام مجموعه «موسوعه الامام‌حسین» یا همان «دانشنامه امام‌حسین(ع)» است که خوشبختانه لوح رایانه‌ای آن هم توسط مرکز کامپیوتری نور منتشر شده و در این ایام ارزنده‌ترین هدیه‌ای است که می‌توان به دوستان و هیئت‌ها داد یا از آنها هدیه گرفت». همچنین این شاعر اضافه می‌کند: «مجموعه آثار منتشر شده توسط انتشارات خیمه که ناشر تخصصی مطالعات عاشوراست و مجموعه‌ صاحبدلان که درباره زندگی و سیر احوال علما و بزرگان دین است از این نشر را توصیه می‌کنم».

حجت‌الاسلام رضا مختاری
عاشوراپژوه، مولف و کتاب‌شناس: «گزیده‌ دانشنامه‌ امام‌حسین»
دانشنامه امام‌حسین(ع) مانند هر دانشنامه‌ دیگری مجموعه‌‌ای از چندین جلد کتاب است که شاید مطالعه‌ آن بیشتر به افرادی توصیه شود که قصد دارند تخصصی در حوزه‌ عاشورا تحقیق و پژوهش کنند و از ریز و درشت ماجرا اطلاعات داشته باشند. اما در مقابل دانشنامه‌ 14جلدی امام حسین(ع) برای پژوهشگران، کتاب «گزیده‌ دانشنامه‌ امام حسین» می‌تواند بهترین گزینه برای مخاطب عام باشد چراکه این کتاب تک‌جلدی عصاره‌ای از مجموعه‌ دانشنامه به‌شمار می‌آید که با حذف بسیاری از پانوشت‌‌ها و روایت‌های گوناگون در یک‌هزار و 36 صفحه به عنوان بهترین منبع تاریخی برای به دست آوردن اطلاعات عاشوراست؛ از ویژگی‌ها و فضیلت‌های امام‌حسین(ع) تا پیشگویی‌ها درباره‌ شهادت و رسیدن امام‌حسین(ع) به کربلا و شهادت ایشان، وقایع پس از شهادت امام‌حسین(ع)، فرجام کسانی که امام‌حسین(ع) را کشتند و عزاداری و گریه برای امام و حکمت‌ها و شماری از کلمات گهربار سالار شهیدان. کتاب گزیده‌ دانشنامه امام حسین با تالیف آیت‌الله محمد محمدی ری شهری و چاپ سازمان چاپ و نشر دارالحدیث منتشر شده است.

محمدرضا سنگری
نویسنده و پژوهشگر ادبی: «تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهدا(ع)»
زمستان 89 بود که کتاب «تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهدا(ع)» به بازار نشر آمد. نیاز به چنین کتابی آنقدر احساس می‌شد که تا سال93، 9 بار تجدید چاپ شد و سال92 در لیست پروفروش‌ترین کتاب انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی(ره) در نمایشگاه کتاب قرار گرفت. این کتاب یک دوره‌ جلدی دارد که گروهی از محققان زیر نظر استاد مهدی پیشوایی آن را نوشته‌اند. هرچند در معرفی این اثر گفته شده ویژه طلاب و خطبا اما بهترین گزینه برای افرادی است که می‌خواهند با یک اثر چند تیر در مطالعه‌ کتاب‌های حوزه‌ عاشورا بزنند چراکه این اثر تنها به مقتل‌ها و روایات تاریخی اکتفا نکرده بلکه از طیف گسترده‌ای از منابع مانند احادیث، کتب ادعیه، کتب جغرافیا، فرهنگ‌های عربی، دیوان شعرا، سفرنامه و... استفاده کرده است. همچنین ویژگی این کتاب كه باعث شده تا از کتاب‌های دیگر متفاوت باشد این است كه به چگونگی شهادت شهدا و ذکر مصایب نمی‌پردازد بلکه تنها هدفش گزارش جامع و کامل و مستند از آغاز تا فرجام قیام عاشوراست که مقدمات آن را با ریشه‌های تاریخی و زمینه‌های اجتماعی بیان می‌کند. موانع قیام امام‌حسین(ع) ضد معاویه، نهضت عاشورا از آغاز تا ورود امام‌حسین(ع)، امام در کربلا، پیامدهای تکوینی و سیاسی و اجتماعی بعد از قیام عاشورا بخشی از عناوین دو جلد کتاب تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهدا(ع) است.

نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی
این استاد تاریخ‌نگار یک پیشنهاد برای افرادی که تنها با یک کتاب می‌خواهند، دانش جامع و کاملی از ماجرای عاشورا داشته باشند، دارد. البته او ابتدا می‌گوید:«درباره‌ قیام و زندگی سیدالشهدا(ع) بیش از 5 هزار عنوان کتاب به عربی و فارسی چاپ شده است، به همین دلیل گزینش تنها یک کتاب چندان راحت نیست. اما اگر بخواهم یک عنوان را برای خوانندگان در حد متوسط پیشنهاد کنم، کتاب «تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهدا(ع)» استاد «مهدی پیشوایی» است».

محمد اسفندیاری
اسلام‌پژوه و تاریخ‌نگار: مجموعه‌ای از 5 عنوان کتاب
محمد اسفندیاری بین آثار خود یک اثر متفاوت دارد که شاید کمتر در حوزه‌ عاشورا به آن پرداخته شده؛ آن هم کتاب‌شناسی امام‌حسین(ع) است که در آن یکصد کتاب مهم با موضوع عاشورا معرفی می‌شود. البته بیشترین این کتاب‌ها مقاتل معتبر هستند اما درکنار آنها مهم‌ترین کتاب‌هایی که بعد از شهادت امام‌حسین(ع) نوشته شده، آمده است. این استاد و عاشوراپژوه که در مطالعه‌ کتاب‌های عاشورایی ید طولایی دارد خواندن یک عنوان کتاب را چندان پیشنهاد نمی‌کند چراکه معتقد است با یک کتاب نمی‌توانیم همه‌ آنچه که باید از عاشورا دانست را دریافت کنیم، به همین دلیل مجموعه‌ای شامل 5 عنوان کتاب را معرفی می‌کند که خواندن آن کنار هم می‌تواند تصویری کامل و مستند از واقعه کربلا به ما بدهد. این عناوین شامل:
1- پس از 50 سال- دکتر سیدجعفر شهیدی
2- شهادت- دکتر علی شریعتی
3- شهید جاوید- نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی
4- حماسه‌ حسینی- مرتضی مطهری
5- نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی - نگاهی به حماسه‌ حسینی

علی موسوی گرمارودی
شاعر: «محتشم‌نامه»
محتشم کاشانی بیش از هر مرثیه‌سرایی برگردن هنر ترکیب‌بند شعر پارسی و شعرا و نامورانی که برای سوگ سیدالشهدا(ع) سروده‌اند، حق دارد. قرن‌هاست که صدای نوحه «باز این چه شورش است که در خلق عالم است/ باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است» گرمای مجالس عزاداری ماه محرم شده. پس حق است که عنوان هر کتاب ترکیب‌بندی را به نام محتشم کاشانی زد و بیشتر هم حق او زمانی ادا می‌شود که استاد علی موسوی گرمارودی آن کتاب را بهترین پیشنهاد برای مطالعه قرار می‌دهد. «محتشم‌نامه» کتابی است که گزیده‌ای از ترکیب‌بندهای عاشورایی در آن جمع شده و در استقبال با ترکیب‌بند معروف محتشم کاشانی تقدیم‌شده استر. در این مجموعه، مهدی امین‌فروغی بهترین سروده‌ها از 35 شاعر را که از قرن دهم هجری تا امروز مرثیه‌سرایی کرده‌اند، جمع كرده است. خودتان حساب کنید که این مجموعه شعر تا چه حد گلچین ترکیب‌بندهاست. محتشم‌نامه سال94 در 548 صفحه از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی به بازار نشر آمد.

محمدرضا گودرزی؛ منتقد و نویسنده
از ویژگی‌های مثبت داستان این است که راوی دانای کل به مقام قضاوت نمی‌نشیند و این رمان بسیار خوشخوان است. با توجه به اینکه خواننده فرجام و وقایع را از نظر تاریخی می‌داند و به موضع‌گیری شخصیت‌ها آگاه است و این باعث می‌شود، کار نویسنده بسیار دشوار باشد چرا که باید علاقه خواننده را ایجاد می‌کرده و آن را تا پایان داستان ادامه دهد اما کرمیار در این رمان به خوبی توانسته به این مهم نائل شود چرا که در بسیاری از نقاط داستانی وقایع غیر قابل پیش‌بینی شده‌اند. همچنین شخصیت‌های زن در این رمان به خوبی پردازش شده و گاهی از مردها تاثیرگذارتر نشان داده شده است. شخصیت‌هایی مانند ام‌وهب، بسیار تاثیرگذار بوده و رفتارهای پخته‌ای دارند.

حجت‌الاسلام زائری
کتاب نامیرا شرح حال عبدالله ابن‌عمیر است که قصد سفر به فارس را داشت ولی سر از کربلا در‌آورد. کتاب ارزشمندی است که با بیانی شیوا و سبکی روان، با نگاهی نو به یکی از جریانات مرتبط با واقعه عاشورا می‌پردازد.

محمدرضا بایرامی؛ نویسنده
مهم‌ترین ابزار آثار صادق کرمیار قصه‌سازی اوست و موضوع وقتی مهم می‌شود که داستان، داستان لورفته‌ای باشد. کرمیار با غیرمستقیم واردشدن به اصل ماجرا قصه می‌سازد و مخاطب را جذب می‌کند. نویسنده در این اثر بیش از حد به حواشی نپرداخته و خیلی خالص و بدون زوائد قصه خود را بیان کرده و در واقع این داستان یا رمان به علت دیالوگ محور بودن به فیلمنامه خیلی نزدیک است. نکته قوت این نثر به‌شدت روان بودن آن است که مخاطب را اذیت نمی‌کند و دچار ایستایی نمی‌شود و در حرکت است. دیگر نکته شاخص این کتاب استفاده نکردن از بازی‌های فرمی است که امروزه مد شده است.

مطالب مرتبط

1395 .8 آبان / نویسنده: سرویس هنر اسلامی/ محمدسعید اکبرزاده / نظر: 0 /

نظرات:

بازخورد مطلب:

خانه | تماس | درباره ما |